वेल्डर — Unit I व Unit II (Welder)
वेळापत्रक 2026-27 | Unit-I: श्री. मिलिंद गोफणे | Unit-II: श्री. सर्वेश राठोड | बॅच: B2
1 वर्ष
बॅच B2
2 युनिट्स
NCVT / NSQF
📋 अभ्यासक्रम माहिती (DGT Curriculum)
मूलभूत माहिती
| NSQF स्तर | Level 3 |
| कालावधी | 1 वर्ष |
| क्षेत्र (Sector) | Capital Goods & Manufacturing |
| प्रवेश पात्रता | इयत्ता ८ वी उत्तीर्ण |
तासांचे विभाजन (DGT नुसार)
| घटक | तास |
|---|---|
| Trade Practical (TP) | 840 तास |
| Trade Theory (TH) | 240 तास |
| Employability Skills (ES) | 120 तास |
| एकूण (OJT वगळून) | 1200 तास |
| OJT / Group Project | 150 तास |
📌 टीप: DGT नुसार Trade Theory (240 तास) मध्ये चित्रकला (ED) 40 तास व कार्यशाळा गणित/विज्ञान (WCS) 40 तास समाविष्ट आहेत. म्हणून शुद्ध व्यवसाय सिद्धांत = 160 तास.
प्रमुख शिकण्याचे निष्पत्ती (Key Learning Outcomes)
- आर्क वेल्डिंग: MS, SS, ॲल्युमिनियम, कॉपर
- गॅस वेल्डिंग व ब्रेझिंग
- विविध स्थितींमध्ये वेल्डिंग जोड
- TIG/MIG वेल्डिंग प्रक्रिया
- आर्क गॉजिंग व कटिंग
- वेल्डेड जोडांची गुणवत्ता तपासणी
📚 संपूर्ण अभ्यासक्रम — शिकण्याचे निष्पत्ती (Learning Outcomes)
एकूण 18 शिकण्याचे निष्पत्ती (DGT/CTS — १ वर्ष) — राष्ट्रीय व्यवसाय मानक (NOS) नुसार
- 1. गॅस वेल्डिंग प्लांट सेट करणे व MS शीट विविध स्थितीत जोडणे Set gas welding plant & join MS sheet in different positions
- 2. SMAW मशीन सेट करणे व MS वर विविध जोड Set SMAW machine & perform joints on MS in different positions
- 3. ऑक्सि-अॅसिटिलीन कटिंग प्लांट सेट व MS कटिंग Set oxy-acetylene cutting plant & perform cutting on MS
- 4. गॅस वेल्डिंगने (OAW) MS पाइप जोड Weld MS pipe joints by gas welding (OAW)
- 5. SMAW ने MS पाइप जोड Weld MS pipe joints by SMAW
- 6. योग्य वेल्डिंग प्रक्रिया निवडून विविध धातू जोडणे Choose welding process & join different metals
- 7. वेल्ड जोड दुरुस्तीसाठी आर्क गॉजिंग Demonstrate arc gouging to rectify weld joints
- 8. विविध पद्धतींनी वेल्ड जोड चाचणी Test welded joints by different testing methods
- 9. GMAW मशीनने MS शीट/प्लेट जोड Set GMAW machine & weld joints on MS sheet/plate
- 10. GTAW मशीनने विविध जोड वेल्डिंग Set GTAW machine & weld different joints
- 11. GTAW ने ॲल्युमिनियम व MS पाइप जोड Weld Aluminium & MS pipe joints by GTAW
- 12. प्लाझ्मा आर्क कटिंग मशीनने धातू कापणे Set plasma arc cutting machine & cut metals
- 13. रेझिस्टन्स स्पॉट वेल्डिंगने MS/SS शीट जोड Set resistance spot welding machine & join MS/SS sheet
- 14. ब्रेझिंगने समान व भिन्न धातू जोडणे Join similar & dissimilar metals by brazing
- 15. योग्य वेल्डिंगने कास्ट आयर्न भाग दुरुस्ती Repair cast iron parts by appropriate welding
- 16. मिश्रधातू स्टील/MS रॉडचे हार्ड फेसिंग Hard facing of alloy steel/MS rod
- 17. अभियांत्रिकी रेखाचित्र (ED) Read & apply engineering drawing (ED)
- 18. मूलभूत गणित संकल्पना (WCS) Demonstrate basic mathematical concepts (WCS)
💰 रोजगार व करिअर संधी (Career & Employment Opportunities)
⭐ हा अभ्यासक्रम पूर्ण केल्यानंतर राष्ट्रीय व्यवसाय प्रमाणपत्र (NTC) मिळते, जे देशभर व परदेशातही मान्यताप्राप्त आहे. खाली विविध रोजगार व करिअर मार्ग दिले आहेत:
💼 वेतनी रोजगार
Wage Employment
- वेल्डर — फॅब्रिकेशन उद्योग
- पाइपलाईन / संरचना वेल्डिंग
- जहाजबांधणी / पेट्रोकेमिकल युनिट
- बांधकाम क्षेत्र वेल्डर
- रेल्वे, संरक्षण, PSU पदे
- परदेशी रोजगार (आखाती देश) संधी
🏪 स्वयंरोजगार
Self-Employment
- स्वतःची वेल्डिंग व फॅब्रिकेशन कार्यशाळा
- ग्रिल/गेट/शटर निर्मिती व्यवसाय
- कृषी अवजारे दुरुस्ती
- कंत्राटी वेल्डिंग सेवा
🎓 पुढील प्रगती
Further Progression
- अप्रेंटिसशिप (NAPS) — उद्योग
- CITS → ITI निदेशक
- उन्नत वेल्डिंग प्रमाणपत्र (TIG/MIG/6G)
- आंतरराष्ट्रीय वेल्डिंग प्रमाणन
तास विभाजन (~४० आठवडे)
1200
एकूण तास
840
Trade Practical
160
Trade Theory
120
ES — रोजगार कौशल्य
40
ED — चित्रकला
40
WCS — गणित
रंग संकेत
TH — व्यवसाय सिद्धांत
ES — रोजगार कौशल्य
ED — चित्रकला
WCS — गणित
SC — Special Class (देशपांडे सर)
TP — प्रत्यक्षिक
Revision/STC
साप्ताहिक वेळापत्रक — Welder (बॅच B2)
| दिवस | 10:00–11:00 | 11:00–12:00 | 12:00–12:30 | 12:30–17:00 |
|---|---|---|---|---|
| सोमवार | THव्यवसाय निदेशक | EDरा.मेसवर | मध्यंतर | व्यवसाय प्रात्यक्षिक (TP) |
| मंगळवार | THव्यवसाय निदेशक | WCSरा.मेसवर | मध्यंतर | व्यवसाय प्रात्यक्षिक (TP) |
| बुधवार | ESग.पाटील | THव्यवसाय निदेशक | मध्यंतर | व्यवसाय प्रात्यक्षिक (TP) |
| गुरुवार | ESग.पाटील | THव्यवसाय निदेशक | मध्यंतर | व्यवसाय प्रात्यक्षिक (TP) |
| शुक्रवार | ESग.पाटील | THव्यवसाय निदेशक | मध्यंतर | व्यवसाय प्रात्यक्षिक (TP) |
| शनिवार (१ला/३रा) | Optional CourseNIOS 10वी/12वी किंवा अल्प मुदत अभ्यासक्रम | Optional Course / पर्यायी अभ्यासक्रम | ||
| शनिवार (२रा/४था) | 🏖️ सुट्टी | |||
संयुक्त विषय वेळापत्रक (ES / ED / WCS)
| विषय | निदेशक | दिवस व वेळ |
|---|---|---|
| ES रोजगार कौशल्य (आठवड्यात ३ तास) | गणेश पाटील | बुध 10–11 गुरु 10–11 शुक्र 10–11 |
| ED अभियांत्रिकी रेखाचित्र (आठवड्यात १ तास) | राकेश मेसवर | सोम 11–12 |
| WCS गणित (आठवड्यात १ तास) | राकेश मेसवर | मंगळ 11–12 |
OJT वेळापत्रक — Welder
| ट्रेड | OJT कालावधी | तास |
|---|---|---|
| Welder | 09 Mar 2027 → 03 Apr 2027 (~४ आठवडे, १५० तास) | १५० तास |
टीपा:
Welder B2 बॅच (ES साठी) | ED व WCS: B2 बॅच, राकेश मेसवर | TH: ५ तास/आठवडा | TH = शिल्प निदेशक श्री. एम. आर. गोफणे | शनिवारी Optional Courses | २रा व ४था शनिवार सुट्टी