🔧

फिटर (Fitter)

वेळापत्रक 2026-27 | शिल्प निदेशक: कु. सायली ठोंबरे | बॅच: B3
2 वर्षे बॅच B3 TH — व्यवसाय सिद्धांत
📋 अभ्यासक्रम माहिती (DGT Curriculum)
मूलभूत माहिती
NSQF स्तरLevel 4
कालावधी2 वर्षे
क्षेत्र (Sector)Capital Goods & Manufacturing
प्रवेश पात्रताइयत्ता १० वी उत्तीर्ण (विज्ञान व गणितासह)
तासांचे विभाजन (DGT नुसार)
घटकवर्ष १वर्ष २
Trade Practical (TP)840840
Trade Theory (TH)240300
Employability Skills (ES)12060
एकूण12001200
OJT / Group Project150150
📌 टीप: DGT नुसार Trade Theory (240 तास) मध्ये चित्रकला (ED) 40 तास व कार्यशाळा गणित/विज्ञान (WCS) 40 तास समाविष्ट आहेत. म्हणून शुद्ध व्यवसाय सिद्धांत = 160 तास.
प्रमुख शिकण्याचे निष्पत्ती (Key Learning Outcomes)
📚 संपूर्ण अभ्यासक्रम — शिकण्याचे निष्पत्ती (Learning Outcomes)
एकूण 23 शिकण्याचे निष्पत्ती (DGT/CTS — २ वर्षे) — राष्ट्रीय व्यवसाय मानक (NOS) नुसार
वर्ष १ (First Year)
  1. 1. मार्किंग, फाइलिंग, सॉइंग वापरून तपशीलानुसार जॉब तयार करणे Plan & make jobs as per specification using marking, filing, sawing
  2. 2. शीट मेटल वस्तू तयार करणे व सोल्डरिंगने जोडणे Manufacture sheet metal items & join by soldering
  3. 3. रिव्हेटिंगने धातू घटक जोडणे Join metal components by riveting
  4. 4. आर्क वेल्डिंगने धातू घटक जोडणे Join metal components by arc welding
  5. 5. गॅस (ऑक्सिअ‍ॅसिटिलीन) ने धातू कापणे व जोडणे Cut & join metal by gas (oxyacetylene)
  6. 6. घटक तयार करणे व उपकरणांनी अचूकता तपासणे Produce components & check accuracy with instruments
  7. 7. आवश्यक सहनशीलतेनुसार विविध फिट तयार करणे Make different fits as per required tolerance
  8. 8. लेथवर घटक तयार करणे Produce components on lathe
  9. 9. मशीन दुरुस्ती व ओव्हरहॉल; अचूकता तपासणी Repair & overhaul machines; check accuracy
  10. 10. अभियांत्रिकी रेखाचित्र (ED) वाचणे व वापरणे Read & apply engineering drawing (ED)
  11. 11. मूलभूत गणित व विज्ञान संकल्पना (WCS) Demonstrate basic mathematical & science concepts (WCS)
वर्ष २ (Second Year)
  1. 12. फास्टनिंग घटक (डॉवेल पिन, स्क्रू, बोल्ट, की, कॉटर) वापरून पृष्ठभाग फिनिशिंग Perform surface finishing using fastening components (dowel pins, screws, bolts, keys, cotters)
  2. 13. सहनशीलतेनुसार मेटिंग पृष्ठभाग घटक तयार व जोडणी (स्क्रेपिंग, लॅपिंग, होनिंग) Make & assemble mating-surface components as per tolerance (scraping, lapping, honing)
  3. 14. मानक साधनांनी गेज तयार करणे व अचूकता तपासणी Make gauges using standard tools & check accuracy
  4. 15. पाइप जोड; व्हॉल्व्ह व फिटिंग उघडणे-जोडणे; गळती तपासणी Execute pipe joints; dismantle & assemble valves & fittings; test for leakages
  5. 16. ड्रिल जिग तयार करणे व ड्रिल मशीनवर घटक Make drill jig & produce components on drill machine
  6. 17. खराब यांत्रिक घटक (पुली, गिअर, की, जिब्स, शाफ्ट) उघडणे, दुरुस्ती व जोडणी Dismantle, repair & assemble damaged mechanical components (pulley, gear, keys, jibs, shafts)
  7. 18. वायुदाब व हायड्रॉलिक घटक ओळख, बदल व जोडणी Identify, replace & assemble pneumatic & hydraulic components
  8. 19. वायुदाब व हायड्रॉलिक सर्किट जोडणी Construct circuit of pneumatics and hydraulics
  9. 20. ड्रिल मशीन, पॉवर सॉ, लेथची प्रतिबंधात्मक देखभाल व दुरुस्ती Perform preventive maintenance & repair of drill machine, power saw & lathe
  10. 21. साधी मशीन उभारणी व मशीन टूल अचूकता चाचणी Erect simple machine and test machine tool accuracy
  11. 22. अभियांत्रिकी रेखाचित्र (ED) वाचणे व वापरणे — वर्ष २ Read & apply engineering drawing (Year 2)
  12. 23. मूलभूत गणित व विज्ञान संकल्पना (WCS) — वर्ष २ Demonstrate basic mathematical & science concepts (Year 2)
💰 रोजगार व करिअर संधी (Career & Employment Opportunities)
⭐ हा अभ्यासक्रम पूर्ण केल्यानंतर राष्ट्रीय व्यवसाय प्रमाणपत्र (NTC) मिळते, जे देशभर व परदेशातही मान्यताप्राप्त आहे. खाली विविध रोजगार व करिअर मार्ग दिले आहेत:
💼 वेतनी रोजगार Wage Employment
  • उत्पादन उद्योग — मशीन ऑपरेटर/फिटर
  • देखभाल फिटर (मेंटेनन्स)
  • CNC/लेथ ऑपरेटर
  • ऑटोमोबाईल / अभियांत्रिकी कार्यशाळा
  • रेल्वे, संरक्षण, PSU तंत्रज्ञ पदे
  • गुणवत्ता तपासणी (QC) सहाय्यक
🏪 स्वयंरोजगार Self-Employment
  • स्वतःची फॅब्रिकेशन कार्यशाळा
  • मशीन दुरुस्ती व देखभाल सेवा
  • छोटे उत्पादन युनिट
  • वेल्डिंग व फिटिंग कंत्राट
🎓 पुढील प्रगती Further Progression
  • अप्रेंटिसशिप (NAPS) — उत्पादन उद्योग
  • CITS → ITI निदेशक
  • डिप्लोमा (मेकॅनिकल) पार्श्व प्रवेश
  • उन्नत CNC/CAD-CAM अभ्यासक्रम
तास विभाजन (~४० आठवडे)
1200
एकूण तास
840
Trade Practical
160
Trade Theory
120
ES — रोजगार कौशल्य
40
ED — चित्रकला
40
WCS — गणित
रंग संकेत
TH — व्यवसाय सिद्धांत ES — रोजगार कौशल्य ED — चित्रकला WCS — गणित TH — व्यवसाय सिद्धांत TP — प्रत्यक्षिक Revision/STC
साप्ताहिक वेळापत्रक — Fitter (बॅच B3)
दिवस10:00–11:0011:00–12:0012:00–12:3012:30–17:00
सोमवार ESग.पाटील THव्यवसाय निदेशक मध्यंतर व्यवसाय प्रात्यक्षिक (TP)
मंगळवार ESग.पाटील THव्यवसाय निदेशक मध्यंतर व्यवसाय प्रात्यक्षिक (TP)
बुधवार EDरा.मेसवर THव्यवसाय निदेशक मध्यंतर व्यवसाय प्रात्यक्षिक (TP)
गुरुवार WCSरा.मेसवर THव्यवसाय निदेशक मध्यंतर व्यवसाय प्रात्यक्षिक (TP)
शुक्रवार THव्यवसाय निदेशक ESग.पाटील मध्यंतर व्यवसाय प्रात्यक्षिक (TP)
शनिवार (१ला/३रा)Optional CourseNIOS 10वी/12वी किंवा अल्प मुदत अभ्यासक्रमOptional Course / पर्यायी अभ्यासक्रम
शनिवार (२रा/४था)🏖️ सुट्टी
संयुक्त विषय वेळापत्रक (ES / ED / WCS)
विषयनिदेशकदिवस व वेळ
ES रोजगार कौशल्य (आठवड्यात ३ तास) गणेश पाटील सोम 10–11 मंगळ 10–11 शुक्र 11–12
ED अभियांत्रिकी रेखाचित्र (आठवड्यात १ तास) राकेश मेसवर बुध 10–11
WCS गणित (आठवड्यात १ तास) राकेश मेसवर गुरु 10–11
OJT वेळापत्रक — Fitter
ट्रेडOJT कालावधीतास
Fitter 16 Feb 2027 → 13 Mar 2027 (~४ आठवडे, १५० तास) १५० तास
टीपा: Fitter B3 बॅच (ES साठी) | ED व WCS: B3 बॅच, राकेश मेसवर | TH: ५ तास/आठवडा | TH = शिल्प निदेशक कु. एस. थोंबरे | शनिवारी Optional Courses | २रा व ४था शनिवार सुट्टी